Ελληνικά πανεπιστήμια και η βιομηχανία της εκπαίδευσης
Posted in Education, Social on August 29th, 2010 by atma – Be the first to commentΤο μείζων πρόβλημα της Ελληνικής εκπαίδευσης είναι το Ελληνικό πανεπιστήμιο. Οι Έλληνες μαθητές, ξεκινούν με μία ή δύο ξένες γλώσσες στο δημοτικό, πέραν των σχολικών μαθημάτων, για να καταλήξουν σε καθημερινά ιδιαίτερα μαθήματα και σε (έως και) 10 ώρες διάβασμα ημερησίως στο λύκειο. Φυσικά ανάλογα με τον στόχο, τις συνθήκες και την οικονομική δυνατότητα της κάθε οικογένειας, διαμορφώνονται και οι προσδοκίες του μαθητή για μια καλή σχόλη.
Ακόμη και οι χαμηλότερες σχολές των ΤΕΙ προσφέρουν ένα πολύ σημαντικό προνόμιο έναντι των αποφοίτων λυκείου: μόρια. Τα μόρια θα βοηθήσουν τα Ελληνόπουλα να βρουν μια θέση στον ήλιο, κοινός να μπουν στο Ελληνικό δημόσιο. Το Ελληνικό δημόσιο, μέχρι πρότινος, προσέφερε τα εξής πλεονεκτήματα: υψηλές εισφορές, μονιμότητα, ελάχιστες ώρες εργασίας και κανέναν έλεγχο επιδόσεων. Είναι λογικό να αποτελεί πρώτη επιλογή του 90% των Ελλήνων αποφοίτων λυκείου. Όπως είναι επόμενο, η χώρα μας έχει ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά πτυχιούχων, αναλογικά με τον πληθυσμό της, στην Ε. Ε., καθώς κι ένα από τα μεγαλύτερα (αν όχι το μεγαλύτερο) ποσοστό δημοσίων υπαλλήλων, τυχαίο; Δεν νομίζω!
Παρά την έμφυτη, κατά πως φαίνεται, αγάπη των Ελλήνων για μόρφωση, τα Ελληνικά πανεπιστήμια είναι λίγα, αδυνατούν να φιλοξενήσουν μεγάλη μερίδα ενδιαφερομένων μαθητών, παρουσιάζουν από μηδενική έως ανύπαρκτη έρευνα, οργανωτικά είναι άθλια και βρίσκονται σε πολύ χαμηλή θέση στις παγκόσμιες κατατάξεις, αποτελούν προέκταση του Ελληνικού κοινωνικοπολιτικού συστήματος, και παρουσιάζουν όλες τις διαχρονικές παθογένειες της χώρας: πατερναλισμό, διαφθορά, αδιαφορία και προστατευτισμό. Η χώρα μας, σύμφωνα με στοιχεία της εφημερίδας “Καθημερινή”1, το 2008 είχε εξάγει 5,5% – 51.138 παρακαλώ – των φοιτητών της, όταν ο μ.ο. στην Ε.Ε. είναι μόλις 2,6%!
Παρόλα τα παραπάνω, υπάρχουν ακόμη σήμερα καρεκλοκένταυροι που αρνούνται κατηγορηματικά την λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημιακών σχολών, στα Βρετανικά πρότυπα, στην χώρα μας. Αν κάποτε αυτή η στάση ήταν απλώς ένα καπρίτσιο ορισμένων καθηγητών που απέφευγαν την αξιολόγηση, σήμερα ισοδυναμεί με σκέτη τρέλα, ειδικότερα από την στιγμή που τα πτυχία των ξένων πανεπιστημίων, εντός Ε.Ε. αναγνωρίζονται κανονικότατα στην χώρα μας!!!
Το επιχείρημα του “ξεπουλήματος της δωρεάν παιδείας” δεν έχει καμία υπόσταση: το κόστος ιδιαιτέρων μαθημάτων που επιβαρύνει την μέση Ελληνική οικογένεια, για να μπορέσει ο απόφοιτος λυκείου να μπει στο πανεπιστήμιο είναι εξωφρενικό. Η ανάγκη για ιδιαίτερα μαθήματα, εκτός σχολίου, θα αφανιζόταν με το άνοιγμα ιδιωτικών πανεπιστημίων. Επίσης θα υπήρχε ένας στοιχειώδεις ανταγωνισμός ανάμεσα στα πανεπιστήμια και τους αποφοίτους των, που μόνο θετικά θα μπορούσε να φέρει στα πανεπιστήμια και στην χώρα μας.
Για να μιλήσουμε με οικονομικά στοιχεία όμως, για την Αγγλία ο ετήσιος τζίρος που παράγει η τριτοβάθμια εκπαίδευση, σύμφωνα με το “Economist”2, ανέρχεται στα 25,4 δισ. £ (30,9 δισ. €). Είναι ένας τομέας μεγαλύτερος σε τζίρο από την διαφήμιση ή τα φάρμακα στην Μεγάλη Βρετανία! Το ελάχιστο κόστος εγγραφής, καθορισμένο από την κυβέρνηση, για κάθε βρετανικό πανεπιστήμιο είναι 4.000 € το χρόνο, για πτυχίο bachelor.
Σίγουρα, δεν μπορούμε να ανταγωνιστούμε σε αυτόν τον τομέα χώρες όπως την Μεγάλη Βρετανία, την Γερμανία και τις ΗΠΑ. Αλλά θα μπορούσε η χώρα μας, με ευκολία, να γίνει κέντρο σπουδών των Βαλκανίων. Αντιθέτως, είναι πολλοί οι Έλληνες που καταφεύγουν σε χώρες όπως η Βουλγαρία, η Τσεχία και η Ρουμανία για σπουδές. Οι λόγοι είναι πρωτίστως οικονομικοί, αλλά όχι μόνο: ένα πτυχίο φαρμακευτικής ή Ιατρικής στην Βουλγαρία είναι σαφώς ευκολότερο από το αντίστοιχο Ιταλικό. Το αποτέλεσμα είναι να τελειώνουν πιο γρήγορα οι Έλληνες φοιτητές, σπαταλώντας λιγότερο χρόνο και χρήματα.
Σε κάθε περίπτωση ανοιχτών πανεπιστημίων, είτε πανεπιστημίων χαμηλού κόστους κι επιπέδου είτε ψηλού κόστους κι επιπέδου οι αντίστοιχες χώρες κερδίζουν έσοδα και συνάλλαγμα.
Από όσο γνωρίζω το άνοιγμα των Ελληνικών πανεπιστημίων δεν είναι μέρος του μνημονίου, οπότε αποκλείεται να γίνει σύντομα. Άλλωστε, με τα καινούρια δεδομένα πήγαμε στο άλλο άκρο: εισάγονται στα πανεπιστήμια μαθητές που παρέδωσαν λευκή κόλα. Η υπουργός παιδείας δηλώνει:
«Παρά τις δυσκολίες θέλω να μείνω στο Υπουργείο Παιδείας, δεν υπάρχουν λύσεις “fast food” για την παιδεία» - Άννα Διαμαντοπούλου (Υπουργός Παιδείας)
Συμφωνώ κι επαυξάνω, παρόλα αυτά κι αυτή για λύση «fast food» μοιάζει, καθότι αποτελεί παιχνίδι παραποίησης στατιστικών στοιχείων: οι εγγεγραμμένοι μαθητές στα Ελληνικά πανεπιστήμια δεν καταγράφονται ως άνεργοι στον ΟΑΕΔ, με αποτέλεσμα η τρόικα να μην συλλέγει πραγματικά στοιχεία. Με αυτήν την απόφαση, ρίχνουμε κι άλλο το είδη χαμηλό επίπεδο των Ελληνικών πανεπιστημίων – γιατί δεν υπάρχει σχολή στο εξωτερικό, που να μην έχει εισαγωγικές εξετάσεις, έστω και τυπικές – χωρίς να προσφέρουμε επί της ουσίας κανένα μέλλον στους αποφοίτους που θα επιλέξουν αυτές τις σχολές. Ένας λόγος παραπάνω για να φύγει ένας απόφοιτος στο εξωτερικό.
Το ερώτημα μου παραμένει αναπάντητο λοιπόν: Γιατί δεν έχουμε ιδιωτικά πανεπιστήμια στην Ελλάδα;
- Από άρθρο του 2008, του Απόστολου Λάσκα “Πρωταθλητές των σπουδών στο εξωτερικό” [↩]
- Μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο online “Will They Still Come“. [↩]






