Convalesco

Ο πρόεδρος των Η.Π.Α. Barrack Obama πρόσφατα κέρδισε το βραβείο Nobel ειρήνης. Ο λόγος για τον οποίο πήρε το βραβείο, είναι η ελπίδα ότι θα βοηθήσει την ειρήνη στον κόσμο.

Ο Hugo Chavez, τα είπε όλα μέσα σε λίγες προτάσεις:

For the first time, we are witnessing an award with the nominee having done nothing to deserve it: rewarding someone for a wish that is very far from becoming reality. – Hugo Chavez

Κι ενώ είναι αστείο κι άκρως εξευτελιστικό για έναν τόσο σημαντικό θεσμό, το να κερδίζει κάποιος το βραβείο, χωρίς να έχει επιδείξει έως τώρα τίποτε άλλο πέρα από μια (σαφώς) θετικότερη στάση σε διεθνή ζητήματα από έναν φιλοπόλεμο και πλήρως ανίκανο προκάτοχό του. Ο G. W. Bush θα έκανε τον οποιονδήποτε να μοιάζει με σωτήρα. Σε οκτώ χρόνια διοίκησης κατάφερε να διαλύσει μια υπερδύναμη.

Παρόλα αυτά, ας μην ξεχνάμε ότι το 2001, υπήρξαν φήμες για υποψηφιότητα του G. W. Bush στον ίδιο διαγωνισμό. Με βάση τις επιδόσεις του Bush σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, σπατάλης χρημάτων, νεκρών και πολέμων ο Obama πραγματικά… Αξίζει το βραβείο…

Παρόλα αυτά, ας μην ξεχνάμε ότι ο πρόεδρος των Η.Π.Α. έχει στηρίξει πλήρως τον πόλεμο στο Αφγανιστάν κι ακόμη δεν έχει αποχωρήσει από το το ΙΡΑΚ. Στο ΙΡΑΚ δεν βρέθηκαν ποτέ όπλα μαζικής καταστροφής, οπότε ο μόνος που εξυπηρετήθηκε πλήρως ήταν οι πετρελαϊκές εταιρίες. Επίσης, ο Obama έχει διατάξει την εγκατάσταση καινούριων βάσεων, για τον στρατό των ΗΠΑ στην Κολομβία. Οπότε για ποιο Nobel ειρήνης μιλάμε;

Έως σήμερα, ο Obama έδειξε μια αποκρουστική ανεκτικότητα στις χρηματοπιστωτικές εταιρίες της χώρας που προκάλεσαν την κρίση. Πως τολμά να ζητά από τους Γάλλους και τους Γερμανός οικονομική στήριξη και πλάνα διάσωσης την στιγμή που δεν μπόρεσε να θέσει όρια στην εξόφθαλμη οικονομική κατάχρηση των τραπεζικών οργανισμών στην ίδια του την χώρα; Ο Paul Krugman στο άρθρο του The banks are not alright ασκεί κριτική στην κυβέρνηση των ΗΠΑ για την χαμένη ευκαιρία που δεν εκμεταλλεύθηκε για το καλό του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος.

Όταν οι τράπεζες και οι οργανισμοί που προκάλεσαν την κρίση με τις αλόγιστες στρατηγικές τους, βρέθηκαν στο χείλος του γκρεμού, έσπευσε να τους βοηθήσει. Πράγμα, άκρως αντίθετο με το (υποτιθέμενο) Αμερικανικό φιλελεύθερο μοντέλο αγοράς. Εκείνο ήταν το σημείο στο οποίο θα έπρεπε ο Obama να επιβάλει τους “όρους τους”. Κι όμως δεν επέβαλε τίποτε. Τώρα γίνονται κάποιες προσπάθειες για ρύθμιση μετοχών υψηλού ρίσκου, αλλά οι τραπεζίτες και κυρίως η Goldman Sachs¹ δεν θέλουν με τίποτε να μπουν σε καλούπια.

Οπότε, ο Obama παίρνει το Nobel για κάτι που δεν έχει κάνει, εξευτελίζοντας έτσι έναν ολόκληρο θεσμό, ενώ δεν κάνει αυτό για τον οποίο τον ψήφισαν οι πολίτες των Η.Π.Α. . Αναρωτιέμαι αν θα πρέπει να τον θεωρούμε ικανό ή όχι. Το buzz γύρω από την εικόνα που του δημιούργησαν έχει αρχίσει να ξευτίζει.

Προς τιμήν του Obama είναι η στάση του απέναντι σε άσπονδους πολιτικούς όπως ο Silvio Berlusconi. Πάντοτε υπομονετικός και θετικός, ακόμη κι απέναντι σε αυτούς που τον προσβάλουν ή τον έχουν προσβάλει δημόσια.

Αλλά στην ουσία τον πραγμάτων, μπορώ να πω ότι έχασε ίσως την μεγαλύτερη ευκαιρία έως σήμερα, για να αλλάξει την κατάσταση σε ένα διεφθαρμένο άδικο και σκληρό, οικονομικό σύστημα που έχει φέρει την χώρα και μαζί πολλές άλλες του στο χείλος του γκρεμού.

1. Έχω γράψει και σε άλλο άρθρο για τα κατορθώματα της εν λόγω εταιρίας [↩]

Πριν από λίγες ημέρες η Goldman Sachs ανακοίνωσε 3,44 $ δισ. κέρδη τριμήνου, 65% παραπάνω σε σχέση με πέρυσι. Πραγματικά αξιοσημείωτο για μια εταιρία που δανείστηκε 10 $ δισ πριν από λίγους μήνες ως κρατική βοήθεια. Χρήματα που άφησε το κράτος να επιστραφούν για να σταματήσει η επιτήρηση τον προηγούμενο μήνα.

Τα bonus που μοιράστηκαν δεν ήταν διόλου ευκαταφρόνητα: 700.000 $ ανά εργαζόμενο, είναι περίπου 14 φορές το μέσω ετήσιο Αμερικανικό εισόδημα. Η εταιρία δηλώνει ότι τα κέρδη προέρχονται από διαμεσολλαβήσεις σε αγοροπωλησίες, διαχείριση μετοχών, συνάλλαγμα και χρηματιστήριο εμπορευμάτων (capital market).

Ήταν στις 15 Σεπτεμβρίου 2008, περίπου έναν χρόνο όταν η μεγαλύτερη αντίπαλος της Goldman Sachs, Lehman Brothers, πτώχευσε. Λίγο πριν πτώχευσε η τρίτη της κατηγορίας, Bear Stearns που αντλούσε το 80% των εσόδων από το χρηματιστήριο εμπορευμάτων. Ο μόνος μεγάλος παίχτης που έμεινε στην “πιάτσα” ήταν η Goldman Sachs, κι έτσι πήρε το μερίδιο των άλλων δύο.

Εντελώς τυχαία λοιπόν, επί Henry Paulson, δύο από τις τρεις μεγαλύτερες τράπεζες επενδύσεων δήλωσαν πτώχευση καθώς τηρήθηκε το δόγμα του ελεύθερου ανταγωνισμού γι αυτές, ενώ για την Goldman Sachs η κυβέρνηση έσπευσε να βοηθήσει, έτσι ώστε να εξυγιάνει τον κολοσσό της Wall Street. Η θέση του Henry Paulson όμως, γεννά πολλές υποψίες ως προς το γιατί επέλεξε να σώσει τις AIG και Goldman Sachs. Κι αν έπρεπε όντως να σωθούν για το καλό της παγκόσμιας οικονομίας γιατί να μην κρατικοποιηθούν τα κομμάτια των δύο εταιριών που ήταν υγιεί και να αφεθούν τα άλλα στην μοίρα τους. Ο Paulson λοιπόν, πρώην υπουργός οικονομικών των ΗΠΑ, υπό την προεδρία G. W. Bush, ήταν ο άνθρωπος κλειδί.

Ο Henry Paulson το 1973 εργάζεται δίπλα στον John Ehrlichman, που αργότερα θα φυλακιστεί για το σκάνδαλο Watergate. Το 1974 μπαίνει στην Goldman Sachs ενώ το 1982 γίνεται συνέταιρος (partner). Διευθύνει όλες τις κινήσεις της GS στην κεντρο-δυτική Αμερική έως ότου γίνεται managing partner στο γραφείο του Σικάγου για την Goldman Sachs.

Σήμερα η περιουσία του υπολογίζεται περί τα 700 εκ. $, τα περισσότερα από τα οποία προήλθαν από την καριέρα του στην Goldman Sachs. Το 2004 ήταν ο διευθύνων σύμβουλος της Goldman Sachs όταν οι γίγαντες της Wall Street ζήτησαν από την κυβέρνηση να καταργήσει το “net capital rule“, το μοναδικό εμπόδιο που είχε απομείνει για τις επενδύσεις εξωφρενικά υψηλού ρίσκου, με ανάλογα εξωφρενικές αποδόσεις.

Το 2008 στην περίοδο της κρίσης η κυβέρνηση των ΗΠΑ υπό τον Henry Paulson άφησε τις δύο μεγαλύτερες αντιπάλους της Goldman Sachs να χρεοκοπήσουν, ενώ έσωσε την AIG με ένα γιγαντιαίο κρατικό δάνειο και την Goldman Sachs. Ο μεγαλύτερος πελάτης της AIG ήταν η ίδια η Goldman Sachs η οποία πήρε τα 12.1 δις $ από τα 80 δις $ κρατικής βοήθειας της AIG. Η απόφαση για την βοήθεια στην AIG πάρθηκε με την συμβολή του Loyd Blankfein, του τρέχων διευθύνων συμβούλου της… Goldman Sachs. Για την διευθέτηση της κρίσης ο Paulson προσέλαβε τον Neel Kashkari, πρώην… Goldman Sachs, ο οποίος αλλάζει την μορφή της Goldman σε “bank holding” έτσι ώστε να μπορέσει να μπει στο κρατικό πρόγραμμα διάσωσης. Αργότερα τον ρόλο του θα αναλάβει ο Gary Gensler, ο οποίος είναι πρώην εταίρος, που αλλού, στην Goldman Sachs. Αλλάζοντας μορφή η Goldman Sachs σε bank holding, αλλάζει και επιτηρητή, τώρα βρίσκεται υπό την FED της οποίας διοικητής είναι ο Stephen Friedman, πρώην διευθύνων σύμβουλος και στέλεχος της Goldman Sachs. Επειδή πέραν των άλλων ο Friedman είχε μετοχές καθώς και διοικητική θέση στην GS κατά την περίοδο της θητείας του στην FED, ειπώθηκε από κάποιους κακόπιστους ότι μπορεί να υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων. Την απόφαση για κάτι τέτοιο, την πήρε ο Tymothy Geithner ο σημερινός Υπουργός οικονομίας των ΗΠΑ παρακαλώ, δίνοντας έναν χρόνο όριο στον Friedman να ξεκαθαρίσει την θέση του. Στο μεταξύ ο Friedman, όχι μόνο κρατάει τις μετοχές του στην GS αλλά αγοράζει άλλες 52.000 μετοχές της Goldman Sachs και βγάζει στο περίπου 3 εκ $ κέρδος.

Αν ψάξει κανείς την κυβέρνηση των ΗΠΑ, θα βρει σχεδόν σε όλες τις θέσεις κλειδιά, στελέχη με παρόμοια καριέρα με αυτήν του Henry Paulson, κι όλοι τους με θητεία στην Goldman Sachs. Θα έλεγε κανείς πως ο επενδυτικός κολοσσός ελέγχει σε μεγάλο ποσοστό την πολιτική των ΗΠΑ. Φυσικά αυτό δεν είναι κάτι καινούριο, από τις ημέρες του Clinton αν όχι πριν υπάρχουν υπόνοιες για την σχέση των του επενδυτικού οίκου με την κυβέρνηση των ΗΠΑ.

Με όλα τα παραπάνω λίγη σχέση έχει ο φιλελευθερισμός και το “δόγμα” της οικονομίας των ΗΠΑ. Δυστυχώς ο  Barrack Obama αν κι έχει μια έξοχη θητεία σε ότι αφορά την εξωτερική πολιτική, δεν έχει δείξει την παραμικρή δύναμη να αλλάξει το μείζον πρόβλημα στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Την διαφθορά, σε ένα ανεξέλεγκτο οικονομικό σύστημα που καταστρέφει την χώρα του και δημιουργεί ανισότητες άνευ προηγουμένου.

Τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ελλάδα, είναι απίθανο να περιμένεις από αυτόν που δημιούργησε το πρόβλημα να το λύσει. Οπότε, όσο έχουμε κυβερνήσεις των ΗΠΑ υπό την επήρεια της GS είναι απίθανο να αλλάξουν τα πράγματα.

Άρθρo για το συγκεκριμένο θέμα έχει γράψει κι ο νομπελίστας οικονομολόγος Paul Krugman, μπορείτε να το διαβάσετε στο blog του, στους  New York Times.

UPDATE 23-10-2009. Κάποιες ανατριχιαστικές λεπτομέρειες εδώ.

A crisis with Russia is bad for Europe and that’s not arguable. As for the NATO-Russia relationships, I doubt that it matters more than other organisations like UN. Why should France, Germany and Italy want to take any offensive actions against Russia?

For the US, the stakes are high. It lost the battle of the Caucasus and I’m not quite sure it won the propaganda war. In the US the propaganda against Russia is crystal clear if you read journals while it’s quite unclear if you hear correspondence from S. Ossettia.

The public opinion in Greece and Italy is against the US for the Georgia matter. The governments, wisely enough, don’t want to brick relationships with US, but most European countries wont provoke Russia either. They are just doing everything possible to keep the tension down.

Two days ago I had the bad luck to read the article A scripted war written by the Economist journal, the printed edition of 10-11th August. It’s the first time that I’ve read an article on the journal that I consider strongly and outrageously biased. The international press clearly stated that it was Georgia that fired up the tension in the area, by taking over N. Ossettia. There is no doubt about that. The mentioned article bypasses that, without clarifying who’s fault provoke the escalation in an already dangerous area.

It’s clear that the USA pushed Georgia into this lunacy. Russia’s military action was unexpected for most of the foreign policy analysts although, Putin had predicted an issue about S. Ossettia when Kosovo received a graceful independence considering how rules apply to similar situations. Putin at the time had stated that, he is against the independence of Kosovo but that he will not interfere, nor politically nor military, but he will not accept in any way a similar resolution for North or South Ossettia.

I don’t believe that the Economist is a pseudo-libertarian journal, but I was stroked by the luck of judgement and the biased opinion about USA and Georgia in the escalation. Maybe Russia put fear into every single country it borders, but it was clearly on the defensive here.

Another thing that I fail to understand is how many analysts find positive the installation of missiles in Poland and Czech Republic while they don’t want to know about anti-missile installation system in Cuba. Or you don’t want to know about either, or you just accept that Russia is not Iraq. It’s not going to be an American Puppy. Other statements I’ve read in the comments of the above article, are really naive and show the low level of most readers. I thought that there was a moderator, moderating idiotic comments. Probably there is not: Saying that a country like Russia controls “only the energy sector” is naive to say the least. If a country controls energy and information, controls the world. It can buy army and weapons. I’m not a war policy expert and I don’t know how ready is the Russian army to face a war or a USA army. I can’t say if they are going to win a second cold war, but Putin is for sure, much more capable than G. W. Bush, at least he has an opinion of his own and Russia has very very strong allies, who would like to see the USA going down all over the world. China will stand next to Russia and it’s enough to create a fearful opponent already. The EU is not united in these matters, the European countries are divided because they have different interests. I don’t believe that any sane human being would like to see escalation’s rising between Russia and the USA. But the country that should keep it down is not Russia for sure. It’s the USA that should change their foreign bullying policy. Installing an anti-Russian missile system in Poland wont help. If I’d be Poland I would be much more worried if my Government installs these missiles than if it doesn’t. If you don’t act aggressively against the “Bear” I don’t believe that it will attack you. While if something goes wrong and Poland would have to face Russia, I believe that it will be brought down to zero in no time and the USA would be too far and away in order to help them. As the did in Georgia, Mr. Mikheil Saakashvili was backed up by the USA after his troops were spoiled and Tbilisi face extermination. The villages near the borders suffered from Russian rides, where were the UN and the USA? This is not Iraq or a Taliban clan countries are dealing with.

I don’t want to see any of the above scenario taking place. I’d like to see prosperity peace and regulation taking place everywhere. But as Chomsky put’s in his book Failed States that I happened to read lately, if the USA foreign policy would not stop escalating tensions all over the world, a nuclear war in the next future, is not an unreal scenario.

A nice video to clarify the situation from a USA citizen, one again it’s not Russia that has to calm down, it’s the USA that everyone should try to calm down. Here is Joe: