Convalesco

Small-Medium Business

Η δημιουργία “αξίας” είναι το βασικότερο στοιχείο ενός επιχειρηματία. Η επιχειρηματικότητα ως στοιχείο προσδιορίζεται από την προδιάθεση του οικονομικού παίκτη να ρισκάρει. Μια ημιτελής προσέγγιση του ορισμού της “επιχειρηματικότητας” ταυτόχρονα και η λιγότερη λανθασμένη. Οι περισσότεροι παίκτες είναι ορθολογικοί, κατά συνέπεια είναι ενάντια στο ρίσκο. Το χαρακτηριστικό αυτό ονομάζεται από τους Ιταλούς οικονομολόγους avversione al rischio (αποστροφή στο ρίσκο), κι αποτελεί τον λόγο που οι περισσότεροι μαθητές του “Α” γίνονται υπάλληλοι μαθητών του “Γ”. Οι μαθητές του “Α” τις περισσότερες φορές υπολογίζουν με ορθολογικό τρόπο το ρίσκο με αποτέλεσμα να προτιμούν το Ελληνικό ρητό “καλιό πέντε και στο χέρι παρά δέκα και καρτέρι”.

Αν κρίνω από την εμπειρία μου, η παραπάνω θεωρεία επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι οι περισσότεροι (αν όχι όλοι) υψηλόβαθμοι φίλοι μου των κορυφαίων σχολών οικονομικών της χώρας δουλεύουν για το δημόσιο, για τράπεζες ή έχουν φύγει στο εξωτερικό. Κανένας δεν έχει ξεκινήσει κάποια ατομική οικονομική δραστηριότητα. Αντιθέτως γνωρίζω πολλούς απόφοιτους λυκείου, οι οποίο δεν έχουν λάβει πανεπιστημιακή εκπαίδευση, οι οποίοι έχουν ξεκινήσει διάφορες δραστηριότητες¹.

Η έλλειψη βασικών γνώσεων οικονομικής θεωρίας κάνει την εμφάνιση της αμέσως μόλις η δραστηριότητα μεγαλώσει και οι απαιτήσεις της πλέον δεν καλύπτονται από τον άνθρωπο-ορχίστρα. Εκεί οι περισσότεροι μικρομεσαίοι κάνουν το τραγικό λάθος και στελεχώνουν τις επιχειρήσεις τους με συγγενείς και γνωστούς, με αποτέλεσμα η κρίση τους να αλλοιώνεται σημαντικά από το επίπεδο σχέσης που έχει με τον κάθε υπάλληλο. Η έλλειψη γνώσης, έστω και θεωρητικής, διαχείρισης προσωπικού είναι εμφανής σε όλο το φάσμα των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων της Ελληνικής οικονομίας. Οι περισσότεροι δεν γνωρίζουμε (βάζω και τον εαυτό μου μέσα) τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να γίνει ο έλεγχος των εργασιών που έχουν ανατεθεί σε έναν υπάλληλο της επιχείρησης. Είναι όλα τα “περίπου” και στο “παραλίγο”.

Το ημι-επαγγελματικό επίπεδο της πλειοψηφίας των Ελληνικών επιχειρήσεων, δημιουργεί ένα μολυσμένο περιβάλλον στο οποίο είναι δύσκολο να τηρείς όρους και προϋποθέσεις δυτικών επιχειρήσεων. Όταν το ΤΕΒΕ χάνει τα βιβλιάρια, ο λογιστής ξεχάσει να κολλήσει 3 ένσημα, ο ΟΤΕ δεν έρχεται ποτέ στο προγραμματισμένο ραντεβού να επισκευάσει την τηλεφωνική βλάβη, το κράτος επιβάλει έκτακτες εισφορές και οι τράπεζες έχουν δώσει την δυνατότητα στον κάθε επιχειρηματία να δημιουργεί αξία - μέσω επιταγών που κόβει σε πελάτες - χωρίς πλαφόν με αποτέλεσμα οι εισπράξεις - για τις οποίες έχεις φορολογηθεί - να είναι πλασματικές, διότι οι επιταγές σου δεν έχουν χρήματα την δεδομένη χρονική στιγμή κλπ, κλπ. Το παραπάνω σκηνικό μετατρέπει το εγχείρημα της υγιούς επιχείρησης εν Ελλάδι, έναν άθλο.

Τι φταίει για τα παραπάνω; Έχω την εντύπωση ότι είναι ένας συνδυασμός πραγμάτων: έλλειψη μακροχρόνιου σχεδιασμού²  έλλειψη βασικής οικονομικής εκπαίδευσης, έλλειψη στελέχωσης με άτομα ικανά (κι όχι γνωστά ή αρεστά) σε θέσεις κλειδιά και κακή ψυχολογία η οποία δημιουργείται από όλα τα παραπάνω.

Τους τελευταίους μήνες έχουμε ξεκινήσει μια νέα δραστηριότητα με έναν παιδικό φίλο. Παρά την υπαρκτή οικονομική κρίση και την κάκιστη ψυχολογία της Ελληνική κοινωνίας την δεδομένη χρονική στιγμή, η προσπάθεια μας πάει πάρα πολύ καλά. Στην ουσία έχουμε μετατρέψει την κρίση που περνάει η νυχτερινή ζωή της πόλης και η αναζήτηση ποιοτικής διασκέδασης σε ευκαιρία. Ελπίζω να συνεχίσουμε έτσι και στο μέλλον.

Λόγο της καινούριας δραστηριότητας λοιπόν, έχει τύχη πολλές φορές να έρθω σε επαφή με μικρομεσαίους Έλληνες επιχειρηματίες, που ασχολούνται με πολύ μικρές, ατομικές ή μεσαίες επιχειρήσεις³ τοπικού επιπέδου. Παρότι οι περισσότεροι μας αντιμετωπίζουν θετικά, δυστυχώς υπάρχουν πολλοί άνθρωποι σε θέσεις κλειδιά οι οποίοι αποβλέπουν απλά και μόνο στο άμεσο κέρδος – αρπαχτή – χωρίς να μπουν στην διαδικασία να δημιουργήσουν μια σχέση ή ένα περιβάλλον το οποίο δυνητικά θα τους φέρει περισσότερο κέρδος μακροχρόνια.

Είναι ασύλληπτο αλλά άνθρωποι που κάνουν τζίρους άνω των 500.000 € τον χρόνο, άσχετα με το ποσοστό κέρδους, να αδυνατούν να δουν την δύναμη της “υπεραξίας” που δημιουργούν από τρίτες συνεργασίες.

Με τα σημερινά δεδομένα ένας, επιχειρηματίας με όραμα στόχο και με απώτερο σκοπό την μακροχρόνια επιτυχία, έχοντας σταθερές και διαχρονικές αξίες, είναι απίθανο να αποτύχει ανταγωνιζόμενος, επιχειρηματίες της “αρπαχτής”. Κρίση-ξεκρίση το μόνο που έχουμε να φοβηθούμε είναι ο κακός εαυτός μας…

1. Δεν αναφέρομαι απαραίτητα σε εταιρίες με την ευρεία έννοια του όρου. Οι περισσότεροι έχουν ξεκινήσει ατομικές επιχειρήσεις: fast food, πιτσαρίες, βιβλιοπωλεία, καταστήματα ρούχων, κλπ. [↩]
2. Δεν είναι ανάγκη να δώσει ο επιχειρηματίας ένα όραμα στην επιχείρηση του, επιπέδου Martin Luther King, αρκεί να έχει ένα σαφές στόχο για ένα προμελετημένο χρονικό διάστημα. [↩]
3. Ως μικρές στην Ελλάδα ορίζονται οι επιχειρήσεις που έχουν έως 10 άτομα προσωπικό, κι ως μεσαίες ορίζονται αυτές που έχουν έως 50 άτομα προσωπικό. Στην Ευρώπη τα αντίστοιχα νούμερα είναι 0-50 και 50-250 [↩]

Pericles in Athens

If you ask Europeans about Greece’s main problem, they will answer you “the economy!“. Truth is, a decadent economy is surely the reason, hardly the cause.

Bureaucracy that in modern western countries is long gone, in Greece has it’s roots deeper than a foreigner could ever imagine.

For example, the law says that in order to complete any kind of legal action like creating a company, changing your company’s name, buying land, building a corporate building and so on, you need a public notary. The notary takes a percentage of the transaction. Apart from the notary you need to pay the lawyers public insurance fund. Since the notaries are a so called “closed profession“, the few that have a notary license make money out of it, just by existing. There’s nothing, in a contract, that a lawyer couldn’t do. So why do we need a notary? There many more professions that are likewise protected. Public pensions and the Greek insurance system is a total mess, but that’s a result too.

The reason for a trembling economy is mainly the lack of a trustworthy judicial system. Justice has long gone in Greece. Bribery is unavoidable on every scale of social life. The big scandals that hit the news, rarely cause any surprise to the average Greek who needs to pay extra money to accomplish even the most common tasks like get a license from urban planning office or have a scheduled surgery on a national hospital¹.

What current PASOK governement’s leader George Papandreou has failed to do, is to resurrect a broken justice system. This failure, makes impossible for Greeks to accept any kind of needed actions like salary cuts, pension cuts etc, to save the country from bankruptcy.

Justice: The cornerstone of Democracy

The sad thing for Greece as a state, is that the prime minister proved to be  not capable to deal with corrupted party members, corrupted deputies or corrupted businessmen. Mr. Papandreou doesn’t have the character that it takes to release the Greek justice system from the government, in order to clean up the parliament.

Everyone in Greece knows more than 15 officially corrupted politicians, for both (main) parties (ND, PASOK) who are accused for alleged corruption by the media at least once if not more. Some cases had much more then just “alleged” charges² but no action was ever taken. As a result in about thirty years of corrupted politicians no one has ever gone to jail, or even officially punished for breaking the law, stealing or mishandling large amounts of public money.

The very same day Mr. Papandreou requested for aid publicly, he asked from Greek’s to help the government to overcome the public finances crisis, by announcing that in the next months, none of his pre-election promises will be fulfilled, due to hard actions required by the European Union (and the IMF), to avoid Greece’s bankruptcy. The same day, two possibly huge scandals arise: Mr. Provopoulos, the head of Bank of Greece, among the officially most paid bankers in the world³, was accused of silencing a financial scandal taking place on the stocks market. A couple of days earlier, the famous Greek businessmen and MIG chairman, Andreas Vgenopoulos accused two main PASOK deputies, Mr Sifounakis and Mr Pangkalos, on a TV interview for money mishandling of 50 million €, providing proofs of the transaction. Nothing happened the next day: Mr Provopoulos is not under investigation and Mr Sifounakis after lying publicly, denied all charges and responded in the most naive – if not plain stupid - way on public TV show zougla. Yet Mr Papandreou seeks for public consent.

If the Greek prime minister does not face this unhealthy situations with immediate legal response, by exemplary punishing politicians who stand aside him and show a total lack of skill, honesty and common sense, Greece is doomed. It is assured that strikes will go on, public unrest will unfold and worst things are yet to happen.

There is no doubt, not even from not-supporters, that Mr Papandreou is trying hard. However, he is working in the wrong direction. If the Greek justice system continues to totter like it does today, the country will not avoid financial default in the next few months, no matter what policies the EU and the IMF try to apply and no matter how much money the country will be able to withdraw.

1. In Greece almost 50% of the salary is kept away for health insurance purposes by the Greek state. So in theory, most kind of interventions and/or medical exams are already paid by the state. [↩]
2. Like Pavlidis case, Roussopoulos case and many many others that pop up every day [↩]
3. Bank of Greece Governor Giorgos Provopoulos is among the most well-paid central bank governors in the world, according to Reuters. A list prepared by the news agency showed that Provopoulos earns 362,500 euros, or $465,885 per year, versus 345,252 euros paid to European Central Bank (ECB) President Jean-Claude Trichet. US Federal Reserve Chairman Ben Bernanke is paid $191,300 [€150,000]. Bank of Italy Governor Mario Draghi tops the list of EU central bankers, earning 500,000 euros. [↩]

Truth is, I’ve received such an overflow of information and different aspects, of an admittedly complicated matter, that I can’t quite form an opinion on my own. Worst thing for me, as a citizen, is that I can’t even judge the current government administration on the matter. Except from the review process and the probably faked deficit¹ in order to appear positive to Greeks and Europeans alike when they will announce the end-year deficit at 9-10% of the GDP.

I feel that this entire game the is being played by Germany, France and this strange and weird uncontrolled “thing” called “The Markets”. What and who is “The Markets”. Well, these evil markets are mostly Banks, financial institutions and huge capital holders like George Soros Warren Buffet and other hedge funds². And speculating is what they do for a living, is it good for Greece? Sure not. But speculators are the result, not the cause.

So in this huge mess and this variety of opinion from so called “specialists” and “important” economists that gets it wrong every time, probably because macro-economics are not exactly what they should, or for whatever other reason – I don’t really care – the song remains the same. No one knows really nothing.

The feeling I get, is that several totally different forces, unknown to each other, get involved and the result is a total mess. There not only financial issues concerning the matter of the Greek crisis. Supposedly, speculators attack on the Euro made this a European Union crisis and rumors say that if Greece collapses Spain, Portugal and Italy are next. But they have a different political approach which can face these issues with much bigger success.

So far so good. In Greece we were in desperate need of regulation. Someone has to regulate the state. It’s turning to a new kind of government, it’s not communism it’s “State-o-cracy”. The ones that survive are the extremely capable – we don’t have much of these in Greece – the ones who’s business is involved somehow with the state and the direct or indirect state-employees, which are in huge numbers and who’s power controls the government more than any European could imagine. Most of the strikes about these new regulations coming from Brussels to regulate the unsustainable social-economic, distorted I may add, model are powered by the same people that receives unreal salaries working for the state, in a job with no risk, rush, pressure. Of course they don’t deserve this salary.

So all this makes it impossible for me to judge the current situation. Thank God I’m good for know. I know that our faith as a nation is not on our hands anymore – if it ever were – but now, I will stop judging, I’ll just take a sit and watch. I’ll have a clue when this entire thing gets on a railway, only time can tell.

1. No, I can not believe that it went from 6 to 12% overnight. [↩]
2. Here you can read more at the WSJ about the € crisis link [↩]

Το ΠΑΣΟΚ στις πρόσφατες εκλογές δεν κέρδισε με 10 ποσοστιαίες μονάδες διαφορά επειδή ήταν καλή αντιπολίτευση, ούτε επειδή έπεισε το ευρύ κοινό ότι μπορεί να βρει χρήματα για να λύσει την κάκιστη Ελληνική οικονομία, που είναι το μείζον πρόβλημα του έθνους. Το ΠΑΣΟΚ κέρδισε με 10 ποσοστιαίες μονάδες διαφορά επειδή η Νέα Δημοκρατία διασύρθηκε από τον χειρότερο και πιο διεφθαρμένο σχηματισμό κυβέρνησης που είχε η Ελλάδα μετά την μεταπολίτευση.

Δυστυχώς, το παρελθόν του ΠΑΣΟΚ κάθε άλλο πάρα ασφάλεια προμηνύει σε θέματα πολιτικής διαφθοράς. Η σύγκρουση συμφερόντων κατά την γνώμη μου, πρέπει να αποφεύγεται από το ΠΑΣΟΚ πάση θυσία, όσο αθώο κι αν είναι το θέμα. Ακόμη κι αν υπάρξουν θύματα, αυτήν την φορά το δόγμα πρέπει να πάει ανάποδα: Στην αμφιβολία, σταυρώστε τον. Δεν ξέρω πως σκέφτεται το σύνολο των πολιτών, οπότε δεν θα γράψω πως τάχα το εκφράζω, αλλά είμαι σίγουρος ότι υπάρχουν πολλοί που κοιτούν την υπόθεση “Κερατσίνι” με μεγάλη δόση καχυποψίας, όχι για τα αντικείμενα που βρέθηκαν εκεί, αλλά για τον ρόλο που θα διαδραματίσει ο κ. Νιώτης.

Ανεξάρτητα από το πόρισμα της δικαιοσύνης για την υπόθεση, κι από το αν μερικές εκατοντάδες άδεια μπουκάλια καθιστούν βάσιμη ένδειξη για συλλήψεις, το σημείο στο οποίο στέκομαι είναι η στάση του κ. Νιώτη και του Γ. Παπανδρέου. Σε αυτήν την υπόθεση λοιπόν, έχουμε μια σύγκρουση συμφερόντων η οποία μάλιστα, άρχισε να παίρνει διαστάσεις εσωκομματικής κόντρας, σε μια κυβέρνηση πολύ νεαρή. Κατά την γνώμη μου ο Γ. Νιώτης, με αυτήν την συνέντευξη βάζει πάνω από το γενικό συμφέρων το δικό του, προσωπικό συμφέρων. Κι αυτό είναι κάτι που δεν μου αρέσει καθόλου.

Δυστυχώς, με βάση τις επιλογές και τις στάσεις σε παρόμοια θέματα, της προηγούμενης κυβέρνησης έχω τεράστιες αμφιβολίες για την αμερόληπτη, αλλά κυρίως ανενόχλητη εκδίκαση της υπόθεσης από την δικαστική αρχή. Ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα της δίκης, κατά την γνώμη μου ο Γ. Νιώτης, θα οφείλει άμεσα να παραιτηθεί, πριν εκδικαστεί η υπόθεση. Κι αν δεν έχει την δύναμη να το κάνει ο ίδιος γιατί είναι στενά συνδεδεμένος με την εξουσία και τις οικονομικές αποδοχές της θέσης που διαθέτει, θα πρέπει να το κάνει ο Γ. Παπανδρέου.

Το ότι τα παιδιά του είναι άνω των 18 χρόνων δεν έχει σημασία στην προκειμένη περίπτωση. Μπορεί να είναι παιδιά χωρισμένων γονέων και να μην μεγάλωσαν δίπλα στον πατέρα τους, κι αυτό όμως δεν έχει σημασία. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι έχουμε από πού νωρίς μια άσχημη ιστορία, που πάνω της υπάρχει υποψία αδιαφάνειας. Κανένα πολιτικό υψηλά ιστάμενο πολιτικό πρόσωπο δεν θα πρέπει να έχει άμεσο ή έμμεσο συμφέρων να παρεμβάλει το έργο της δικαιοσύνης, γιατί η νωπή προϊστορία λέει ότι θα το κάνει. Δυστυχώς, το ΠΑΣΟΚ πήρε καμμένη γη. Ε λοιπόν αυτό είναι από τα άσχημα του έργου που πρέπει να επιτελέσει, δεν ευθύνεται άμεσα το ίδιο γι αυτό. Ευθύνεται έμμεσα, διότι σε σκάνδαλα όπως του χρηματιστηρίου και Siemens είναι και το ίδιο μπλεγμένο.

Αν δεν είχε προηγηθεί η κυβέρνηση Νέας Δημοκρατίας, θα είχα διαφορετική άποψη γι αυτό το θέμα. Άλλωστε το προφίλ του «Ρεσάλτο» καθώς και το προφίλ του παιδιών του κ. Νιώτη, πολύ λίγο ταιριάζει σε κακοποιά στοιχεία. Στον αντίποδα βέβαια, είναι δύσκολο να δικαιολογήσει κάποιος τις μάσκες αερίου που βρέθηκαν στο «Κερατσίνι». Ας είναι, σημασία δεν έχει αν φταίνε ή δεν φταίνε οι συλληφθέντες, σημασία έχει ότι δεν θα μπορέσουμε ποτέ να μάθουμε την αλήθεια γιατί το Ελληνικό σύστημα δικαιοσύνης είναι βαθύτατα διαβρωμένο. Εάν ο Γ. Παπανδρέου θέλει να στείλει ένα μήνυμα, τόσο στην κοινωνία όσο και στα στελέχη του, έχει μια πρώτης τάξεως ευκαιρία. Η ανοχή μου, ως πολίτης στο συγκεκριμένο θέμα της ατιμωρησίας έχει υπερχειλίσει. Δεν μπορώ ούτε να αντιδράσω διότι πολύ αδύναμος, ούτε να το δεχτώ διότι πολύ καχύποπτος.

Ο κ. Νιώτης θα μπορέσει να ξανά κατέβει στις επόμενες εκλογές ή να αναλάβει έναν διαφορετικό ρόλο για μια τετραετία. Εξ άλλου, αν κάποιος αξίζει αυτήν την θυσία είναι τα παιδιά του και η πατρίδα του¹. Θεωρώ ότι η «θυσία» αυτή, είναι πολύ μικρή κι αποδεκτή, αν πραγματικά αγαπάει την πατρίδα του, με μια κίνηση μπορεί να δώσει λίγη αξιοπρέπεια σε ένα σύστημα που παραπαίει.

Αν δεν κάνω λάθος, το ΠΑΣΟΚ με συνέντευξη τύπου έχει είδη αθωώσει τον κ. Νιώτη. Πράγμα που μας ξυπνάει αναμνήσεις… Και είμαστε εδώ περιμένοντας τον καινούριο Ρουσσόπουλο λοιπόν…

Όλα αυτά σε ένα κοινωνικοπολιτικό σκηνικό, άκρως επικίνδυνο. Μετά τον Ιανουάριο του 2010 περιμένουμε τον κ. Παπακωνσταντίνου και τον κ. Λοβέρδο να ανακοινώσουν μέτρα. Ας δώσουν λοιπόν κι αυτοί ένα δείγμα, ότι αυτά τα καινούρια μέτρα θα είναι για όλους κι όχι για εμάς «τους άλλους».

UPDATE: Παρακολούθησα την υπόθεση Ρόβλια η οποία ήταν σαφώς πιο σοβαρή από την υπόθεση “Ρεσάλτο-Νιώτη”. Ήταν καλή κίνηση, από την κυβέρνηση ΓΑΠ αλλά περιμένουμε να δούμε πόσο βαθιά θα μπει το μαχαίρι στο κόκαλο…

1. Θα έλεγα και το κόμμα του, αλλά μέχρι στιγμής κανένα από τα δύο κόμματα δεν έχει πείσει ότι “αξίζει” το παραμικρό [↩]

Το παρών άρθρο είναι αναδημοσίευση του από το digitalrights.gr. Το άρθρο είναι του Νίκου Κοσσυφίδη. Δεν είναι κάτι που έχει ξανασυμβεί σε αυτό το blog, η αναδημοσίευση αλλά λόγο του ότι θα έγραφα περίπου τα ίδια, ο κος Κοσσυφίδης τα γράφει πολύ καλύτερα, οπότε αποφάσισα απλώς να αναδιατυπώσω τις ανησυχίες του και σε αυτό το blog.

Έχουν περάσει περίπου 4 μήνες από τη ψήφιση του νομοσχεδίου περί “Ταυτοποίησης των κατόχων και χρηστών εξοπλισμού και υπηρεσιών κινητής τηλεφωνίας” κι επειδή φαίνεται πως παρά τις επιφυλάξεις που είχαν εκφραστείτο θέμα ξεχάστηκε, είναι σκόπιμο να δούμε λίγο αναλυτικότερα γιατί τέτοια μέτρα είναι στη λάθος κατεύθυνση σε μια προσπάθεια ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού και των πολιτικών. Ας μη ξεχνάμε ότι δεν είναι η πρώτη φορά που προωθούνται μέτρα μαζικής παρακολούθησης, ήδη στην Ευρώπη ισχύει για παράδειγμα το μέτρο της διατήρησης δεδομένων κίνησηςαλλά και η Συνθήκη Prum, που προβλέπει μεταξύ άλλων “ανταλλαγή προσωπικών και μη δεδομένων” μεταξύ των κρατών μελών και κοινές βάσεις στοιχείων (συμπεριλαμβανομένων των αναλύσεων DNA), δράσεις τις οποίες είχε στηρίξει και η Ελληνική κυβέρνηση. Φαίνονται ξεκάθαρα πλέον οι πολιτικές κατευθύνσεις που κυριαρχούν τα τελευταία χρόνια και πρέπει να μας προβληματίσουν ιδιαίτερα, χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Stockholm programme (περισσότερες πληροφορίες εδώ και εδώ) που αναμένεται να έρθει σύντομα στο προσκήνιο.

Στη τεχνική ανάλυση που ακολουθεί επιχειρούμε να παρουσιάσουμε με εκλαϊκευμένο τρόπο τις αδυναμίες των διαφόρων μεθόδων παρακολούθησης και τα σημεία που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή. Ελπίζουμε να αποτελέσει έναυσμα για προβληματισμό και να αποβεί χρήσιμη ως σημείο αναφοράς και για μελλοντικές κινητοποιήσεις σε αντίστοιχα θέματα. Ξεκινάμε απ’ τα κινητά τηλέφωνα που είναι και το κυρίως αντικείμενο του νόμου και κατόπιν θα επεκταθούμε και στα υπόλοιπα μέτρα παρακολούθησης που έχουν προταθεί ή εφαρμοστεί διαχρονικά.

Κινητά τηλέφωνα:
Τα κινητά τηλέφωνα χρησιμοποιούν το πρωτόκολλο GSM, ένα πρωτόκολλο επικοινωνίας που δημιουργήθηκε απ’ το Γαλλικό GSM Group το 1982 και χρησιμοποιείται στην Ευρώπη (μόνο το GSM υποστηρίζεται στην Ευρώπη). Στον σχεδιασμό του πρωτοκόλλου, το GSM Group κράτησε τα χαρτιά του κλειστά για να μην διαρρεύσουν προς τα έξω οι αλγόριθμοι κρυπτογράφησης που χρησιμοποιεί, έτσι οι αλγόριθμοι αυτοί δεν έγιναν γνωστοί στους ερευνητές και στο ευρύ κοινό που ασχολείται με το συγκεκριμένο θέμα, με αποτέλεσμα να μην περάσουν τις απαραίτητες δοκιμές. Δεν άργησαν λοιπόν ο ένας μετά τον άλλο οι αλγόριθμοι αυτοί να βγαίνουν άχρηστοι, αρκετοί ερευνητές ανά τον κόσμο κάνοντας πειράματα, κατάφεραν δίνοντας και παίρνοντας δεδομένα απ’ τους αλγορίθμους να εντοπίσουν πολλές αδυναμίες και να καταφέρουν καίρια χτυπήματα όσον αφορά την ταυτοποίηση του χρήστη. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα απ’ την αρχή:

Το GSM χρησιμοποιεί κρυπτογράφηση κατά την ταυτοποίηση του χρήστη, την κρυπτογράφηση των δεδομένων κατά την μεταφορά και την παραγωγή κλειδιών κρυπτογράφησης για την κρυπτογράφηση των δεδομένων κατά την μεταφορά. ‘Όπως μπορείτε να δείτε και στο διαδίκτυο (http://www.gsm-security.net), όλοι οι αλγόριθμοι που χρησιμοποιούνται γι’ αυτές τις λειτουργίες έχουν σπάσει.

Αρχικά οι αλγόριθμοι κρυπτογράφησης που λειτουργούν σε έναν σταθμό βάσης (τον σταθμό με τις κεραίες κινητής τηλεφωνίας), γνωστοί και ως Α5, και είναι υπεύθυνοι για την κρυπτογράφηση των δεδομένων, σπάνε σε χρόνο ρεκόρ. Η πρώτη καταγεγραμμένη επιτυχής προσπάθεια έγινε απ’ τους Alex Biryukov, Adi Shamir, και David Wagner, οι δύο πρώτοι ερευνητές απ’ το Weizmann Institute του Ισραήλ και ο τρίτος απ’ το πανεπιστήμιο της California, στο Berkeley. Οι ερευνητές αυτοί κατάφεραν να βρουν τρόπο για να ανακτήσουν το κλειδί κρυπτογράφησης απ’ τον αλγόριθμο Α5/1 (αυτόν που χρησιμοποιείται κατά κόρον στην Ευρώπη, ο πρώτος που υπήρξε) σε λιγότερο από 1 δευτερόλεπτο με έναν απλό υπολογιστή με 128MB μνήμη και 2×73GB αποθηκευτικό χώρο, γεγονός που επιτρέπει την αποκρυπτογράφηση-υποκλοπή της επικοινωνίας σε πραγματικό χρόνο. Κατόπιν ο Ian Goldberg μαζί με τον David Wagner (απ’ το ίδιο πανεπιστήμιο) κατάφεραν να σπάσουν τον αλγόριθμο Α5/2 (έναν πιο αδύναμο αλγόριθμο που προοριζόταν για εξαγωγή και χρησιμοποιείται στις Η.Π.Α.) σε πολύ λιγότερο χρόνο, της τάξης των millisecond, και τέλος οι Elad Barkman, Eli Biham και Nathan Keller απ’ το Technion του Ισραήλ κατάφεραν να βρουν πρακτικότερες και ευκολότερες μεθόδους για το σπάσιμο των αλγορίθμων Α5/1 και Α5/2 καθώς και μέθοδο για το σπάσιμο του αλγορίθμου Α5/3, που χρησιμοποιείται στα κινητά 3^ης γενιάς, όπως και του GPRS.

Επίσης οι αλγόριθμοι ταυτοποίησης και παραγωγής κλειδιών που χρησιμοποιούνται στις κάρτες SIM (Subscriber Identity Module) έχουν σπάσει κι αυτοί, η πρώτη καταγεγραμμένη μέθοδος από τους Ian Goldberg και David Wagner κατάφερε μέσα σε 8 ώρες την απόκτηση των στοιχείων εκείνων που τελικώς επέτρεπαν την κλωνοποίηση της κάρτας SIM, ενώ κατόπιν οι Josyula R. Rao, Pankaj Rohatgi και Helmut Scherzer της IBM και οι Stephane Tinguely από το Swiss Federal Institute of Technology μείωσαν τον χρόνο αυτό σε λιγότερο από 1 λεπτό! Με την κλωνοποίηση της κάρτας SIM μπορεί κάποιος να κάνει κλήσεις από το κινητό του με την κάρτα SIM κάποιου άλλου (τον κλώνο της δηλαδή), κοινώς να έχει τον ίδιο αριθμό κλήσης με αυτόν και να φαίνεται σαν να κάνει κλήσεις από το κινητό του. Οι αλγόριθμοι αυτοί, γνωστοί και ως Α3, Α8, έχουν αλλάξει 2 φορές από τότε αλλά και οι μετέπειτα αλγόριθμοι απεδείχθησαν εξίσου ανεπαρκής. Είναι ενδεικτικό ότι μπορεί κάποιος στο internet να προμηθευτεί εξοπλισμό για sim cloning, καθώς και πληροφορίες για άλλους τρόπους παράκαμψης των διαφόρων μέτρων παρακολούθησης και εντοπισμού. Ενδεικτικό είναι επίσης αυτό που είδαμε στην περίπτωση των υποκλοπών, όπου αυτοί που χρησιμοποίησαν τα μέσα παρακολούθησης για την κατά άλλα “νόμιμη” καταγραφή (lawful interception) μπορούσαν να δράσουν όπως ήθελαν στο κεντρικό σύστημα της Vodafone, μετατρέποντας τη “νόμιμη” καταγραφή σε εργαλείο για παράνομες δραστηριότητες.

Το ερώτημα που προκύπτει λοιπόν είναι σε τι αποσκοπούν μέτρα όπως η καταγραφή των κατόχων των καρτοκινητών, από την στιγμή που εάν κάποιος θέλει πραγματικά μπορεί να παρέμβει ακόμα και στο κεντρικό σύστημα του παρόχου και άρα να τα διαγράψει ή να τα αλλοιώσει όλα ή να προμηθευτεί εξοπλισμό και πληροφορίες στο Internet που να του επιτρέψουν να παρακάμψει τους διαφόρους μηχανισμούς; Που θα βοηθήσει η καταγραφή στην περίπτωση που κάποιος κλέψει ένα κινητό και το χρησιμοποιήσει, που θα χρησιμοποιήσει πλαστή ταυτότητα ή που πολύ απλά θα χρησιμοποιήσει μια σύνδεση καρτοκινητού απ’ το εξωτερικό όπου δεν γίνεται καταγραφή των κατόχων; Πιστεύουν αλήθεια αυτοί που συνέταξαν την πρόταση ότι κάποιος εγκληματίας θα προμηθευτεί καρτοκινητό στο όνομα του για να το χρησιμοποιήσει σε εγκληματικές πράξεις; Το μόνο που προσφέρει τελικά το συγκεκριμένο μέτρο είναι αναταραχή και ταλαιπωρία, ενώ αποκλείονται πλέον και οι μετανάστες που δεν έχουν άδεια παραμονής στην χώρα μας ή τα κατάλληλα έγγραφα απ’ το να χρησιμοποιούν καρτοκινητό και αυξάνει το κόστος για όλους τους πολίτες. Δεν είναι τυχαίο που πολύ λίγες χώρες έχουν προχωρήσει σε αυτό το μέτρο, ακόμα και οι Η.Π.Α. που έχουν ιστορία σε μεθόδους παρακολούθησης δεν το εφαρμόζουν ακριβώς γιατί δεν έχει κανένα νόημα.

Σταθερά τηλέφωνα
Θα έχετε ίσως παρατηρήσει τους τεχνικούς του Ο.Τ.Ε. που έχουν μαζί τους μια συσκευή που μοιάζει με τηλέφωνο και έχει 2 «δρακάκια» ως ακροδέκτες. Η συσκευή αυτή στους κύκλους των phreakers (οι hackers των τηλεφωνικών δικτύων) είναι γνωστή ως Beige Box και είναι συνήθως ότι χρειάζεται για να πάτε σε έναν τηλεφωνικό πίνακα, να την συνδέσετε στην γραμμή κάποιου και να πάρετε τηλέφωνο απ’ την γραμμή του, να δεχθείτε τηλέφωνα, ή να κάνετε υποκλοπή. Αν η γραμμή αυτή είναι απλή (PSTN) είναι το μόνο που χρειάζεται, αν η γραμμή είναι ADSL χρειάζεται κι ένα φίλτρο συχνοτήτων καμιά φορά για να μην γίνετε αντιληπτός απ’ τον πελάτη, αν η γραμμή είναι ISDN τότε τα πράγματα δυσκολεύουν αφού το σήμα μεταξύ του τερματικού (σπίτι) και του κέντρου διανομής (switch) είναι πλήρως ψηφιακό (ενώ για την ADSL είναι ψηφιακό μόνο το σήμα συγκεκριμένου εύρους συχνοτήτων) και χρειάζεται ποιο πολύπλοκη διαδικασία. Επίσης υπάρχουν τα καρτοτηλέφωνα τα οποία ο καθένας μπορεί να χρησιμοποιήσει όπως επίσης και οι χρονοκάρτες όπου μπορεί να χρησιμοποιήσει κάποιος από οποιοδείποτε τηλέφωνο και να κάνει κλήση χωρίς να είναι γνωστή η ταυτότητά του (χρονοκάρτες πωλούνται και στο εξωτερικό από roaming providers). Τέλος υπάρχει η δυνατότητα χρήσης VoIP μέσω Internet ακόμα και με κρυπτογράφηση (όπως πχ. το γνωστό Skype ή πάνω από VPN) οπότε και σε αυτή τη περίπτωση μπορεί κάποιος να χρησιμοποιήσει το τηλεφωνικό δίκτυο σταθερής τηλεφωνίας και να παραμείνει ανώνυμος χρησιμοποιώντας κάποιον VoIP2PSTN gateway. Από τα παραπάνω γίνεται σαφές πως αν κάποιος θέλει να χρησιμοποιήσει το τηλεφωνικό δίκτυο και να μείνει ανώνυμος είναι αρκετά απλή διαδικασία και δεν χρειάζεται ιδιαίτερες τεχνικές γνώσεις, συνεπώς η παρακολούθηση του τηλεφωνικού δικτύου δεν θα έχει κανένα ιδιαίτερο αποτέλεσμα για κάποιον που ξέρει ότι παρακολουθείται ή που απλά είναι προσεκτικός, ενώ στο μέλλον σχεδόν όλες οι κλήσεις θα γίνονται μέσω VoIP (ήδη στην Ελλάδα έχουμε παρόχους που προσφέρουν τέτοιες υπηρεσίες) οπότε και το μέτρο θα καταστεί εντελώς άχρηστο.

Internet:
Το πρωτόκολλο επικοινωνίας που χρησιμοποιείται για την διακίνηση ηλεκτρονικής αλληλογραφίας (το γνωστό SMTP -Simple Mail Transfer Protocol (RFC821)- δημιουργήθηκε από τον Jon. Β. Postel το 1982, και ισχύει μέχρι σήμερα με μερικές τροποποιήσεις (RFC2821). Το πρωτόκολλο αυτό πρόκειται στην ουσία για πρωτόκολλο αποστολής αλληλογραφίας και μόνο, συνεπώς δεν έχει δοθεί βάρος στην ταυτοποίηση του αποστολέα, αλλά στην μεταφορά του μηνύματος στον λήπτη, η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που περιέχεται στο πεδίο «Από:» πρόκειται στην ουσία για την διεύθυνση στην οποία θα πρέπει να απαντήσει ο λήπτης και όχι για την διεύθυνση του αποστολέα. Δια του λόγου το αληθές, μπορεί ο οποιοσδήποτε να στείλει ένα mail σε κάποιον και να φαίνεται ότι το mail αυτό ήρθε π.χ. απ’ τον πρωθυπουργό, απλά χρησιμοποιώντας το πρόγραμμα telnet. Αρκεί να συνδεθεί σε κάποιον smtp server και όταν του ζητηθεί να βάλει το mail του αποστολέα (ή καλύτερα το mail στο οποίο μπορεί ο λήπτης να απαντήσει), να βάλει όποιο αυτός επιθυμεί. Επακόλουθο αυτής της κατάστασης που είναι και ευρέως γνωστό στους χρήστες είναι το πλήθος της άχρηστης/ άσχετης/ διαφημιστικής αλληλογραφίας (γνωστής και ως spam)της οποίας ο αποστολέας δεν μπορεί να βρεθεί (γι’ αυτό και το φαινόμενο έχει πάρει διαστάσεις), όπως και η διάδοση υιών μέσω e-mail που δεν μπορούν να βρουν συνήθως τον αποστολέα τους. Το 2001 υπήρξε μια προσπάθεια για ταυτοποίηση του αποστολέα (SMTP-AUTH) με διάφορες επεκτάσεις στο πρωτόκολλο, ακόμα και σήμερα όμως αυτές οι επεκτάσεις δεν έχουν μπει σε εφαρμογή στην πλειοψηφία των servers με αποτέλεσμα τα φαινόμενα να υπάρχουν ακόμα (και όσοι διατηρούν κάποιο mail account το ξέρουν). Για περισσότερες τεχνικές κλπ λεπτομέρειες μπορείτε να ανατρέξετε στην WikiPedia.

Όσον αφορά γενικότερα την κίνηση στο Internet, είναι αρκετά εύκολο κάποιος να χρησιμοποιήσει κρυπτογράφηση τόσο κατά τη μεταφορά όσο και κατά την αποθήκευση δεδομένων (προφανώς και στο περιεχόμενο των e-mail) οπότε η παρακολούθηση, καταγραφή και κατηγοριοποίηση των δεδομένων που κυκλοφορούν στο Internet είναι εντελώς αναποτελεσματική για κάποιον που γνωρίζει αυτές τις τεχνικές καθότι είναι αδύνατη η ανάκτηση των δεδομένων εγκαίρως, ειδικά αν χρησιμοποιείται κάποιος εξελιγμένος αλγόριθμος κρυπτογράφησης η διαδικασία εύρεσης του κλειδιού μπορεί να πάρει μερικές εκατοντάδες χρόνια! Επιπλέον μπορεί κάποιος αρκετά εύκολα να συνδεθεί στο Internet χρησιμοποιώντας κάποιο δημόσιο δίκτυο ή κάποιο ασύρματο δίκτυο και να είναι αδύνατη η ταυτοποίησή του, ομοίως αδύνατη γίνεται η ταυτοποίηση κάποιου που χρησιμοποιεί συστήματα όπως το TOR, anonymous proxies κλπ, τεχνικές αρκετά διαδεδομένες που συνήθως συνοδεύονται και από κρυπτογράφηση. Από τα παραπάνω γίνεται σαφές ότι η παρακολούθηση της κίνησης στο Internet είναι εντελώς αναποτελεσματικό μέτρο, επιπλέον είναι άκρως επικίνδυνο για τα προσωπικά δεδομένα, κάτι που επικυρώθηκε πρόσφατα στο Ε.Κ. τόσο με την ομόφωνη στήριξη της έκθεσης Λαμπρινίδη, όσο και με τις τροπολογίες που υιοθετήθηκαν στο e-privacy directive ως μέρος της έκθεσης Harbour (που ήταν τμήμα του “τηλεπικοινωνιακού πακέτου“).

Κάμερες:
Στη Βρετανία, παρ’ ότι την τελευταία δεκαετία ξοδεύτηκαν τα 3/4 του συνολικού προϋπολογισμού για την καταπολέμηση του εγκλήματος στα συστήματα παρακολούθησης με κάμερες CCTV, πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι η συμβολή τους στη μείωση της εγκληματικότητας ήταν αμελητέα, ενώ την ίδια παραδοχή έχει κάνει στο παρελθόν και η Scotland Yard! Δεν χρειάζεται όμως να πάμε στη Βρετανία αφού και στην Ελλάδα έχουμε δει την “αποτελεσματικότητα” των καμερών πχ στην επίθεση στην Αμερικανική Πρεσβεία με ρουκέτες, όπου όσες κάμερες και αν είχαν τοποθετήσει δεν είδαν τους τρομοκράτες ποτέ! Υπάρχουν περιστατικά που ακόμα και οι κάμερες κυκλοφορίας έχουν αποδειχθεί αναποτελεσματικές (πχ. http://www.youtube.com/watch?v=NWM3X_dZoJ4, http://www.thelocal.de/society/20081029-15209.html).

Ακόμα και στην περίπτωση που χρησιμοποιείται πανάκριβος εξοπλισμός σε συνδυασμό με λογισμικό αναγνώρισης προσώπου, το μέτρο εξακολουθεί να είναι αναποτελεσματικό. Για να εξετάσουμε λίγο το πώς δουλεύει ένα τέτοιο σύστημα αρκεί να πούμε ότι συγκρίνει πρόσωπα σε φωτογραφίες με πρόσωπα που υπάρχουν σε βάσεις δεδομένων πχ. ανθρώπων που καταζητούνται) και βρίσκεται ακόμα σε ερευνητικό επίπεδο. Ενώ η έρευνα προχωράει πολύ γρήγορα τα τελευταία χρόνια, η μέθοδος έχει ακόμα σοβαρά προβλήματα γιατί χρειάζεται πολύ καλές βάσεις δεδομένων με φωτογραφίες σε καλή ανάλυση, τεράστια επεξεργαστική ισχύ (γιατί μιλάμε για τον έλεγχο εκατομμυρίων προσώπων κάθε μέρα και η αλήθεια είναι ότι το σύστημα έχει σχεδιαστεί περισσότερο για ασφάλεια κτηρίων και έλεγχο εισόδου υπαλλήλων, όχι δηλαδή σε μεγάλη κλίμακα και όχι σε μεταβαλλόμενες συνθήκες φωτισμού/κλίματος) και γενικώς έχει αρκετούς τεχνικούς περιορισμούς ακόμα και υπό ιδανικές συνθήκες (πχ. σε φωτογραφίες υπό γωνία αρκετές φορές δεν δουλεύει καθόλου). Επίσης είναι αρκετά πιθανό να υπάρχει λανθασμένη αναγνώριση κάποιου λόγω σφάλματος του αλγόριθμου και έτσι να δημιουργηθούν επιπλέον προβλήματα, ενώ είναι περιττό να πούμε ότι αν κάποιος κάνει μια απλή μεταμφίεση τότε μπορεί πολύ εύκολα να περάσει μπροστά από τις κάμερες χωρίς πρόβλημα ενώ οι συμβατικές κάμερες που χρησιμοποιούνται συνήθως σε μεγάλη κλίμακα μπορούν να αχρηστευθούν με πολύ απλούς τρόπους (αρκεί πχ. ένα καπέλο με ir leds που “τυφλώνει” τις περισσότερες κάμερες, όπως και ένα απλό laser pointer) που μπορεί εύκολα κάποιος να βρει στο Internet.

Βάσεις DNΑ:
Όπως και η αναγνώριση προσώπου έτσι και ο έλεγχος συμβατότητας DNA γίνεται χρησιμοποιώντας μια βάση δεδομένων και είναι αρκετά ακριβή διαδικασία για να γίνει σε μαζική κλίματα οπότε είναι μικρότερη η πιθανότητα να πληγούν άσχετοι άνθρωποι που δεν εμπλέκονται πουθενά όπως γίνεται με τις κάμερες και τα καρτοκινητά που ελέγχονται όλοι αδιάκριτα. Αυτή η μέθοδος είναι όντως αποτελεσματική και θεωρητικά δεν παρακάμπτεται εύκολα (λέμε θεωρητικά γιατί μπορεί αρκετά εύκολα κάποιος να μπερδέψει κατά λάθος ή και επίτηδες τα δείγματα, ειδικά αν λάβουμε υπόψη το τι γίνεται στα Ελληνικά νοσοκομεία και το δημόσιο γενικότερα, ενώ υπάρχει το ενδεχόμενο μετά από μεταμοσχεύσεις ή σε περιπτώσεις ομόζυγων διδύμων η μέθοδος να μην έχει αποτέλεσμα), είναι όμως η πιο επικίνδυνη για την ιδιωτικότητα και το προσωπικό απόρρητο μιας και το DNA περιέχει πληροφορίες που δεν έχουν καμία σχέση με την απόδοση δικαιοσύνης όπως γενετικές ασθένειες και προδιαθέσεις όπου αν διαρρεύσουν μπορούν να πλήξουν σοβαρά το προσωπικό απόρρητο κάποιου, τη δουλειά του, την ασφάλισή του, την υπόληψή του κλπ. Για το λόγο αυτό η χρήση αυτής της μεθόδου γίνεται σε πολύ βαριά αδικήματα και όχι σε πλημμελήματα όπως ορίζειτο κείμενο που ψηφίστηκε, ενώ η διατήρηση της βάσης δεδομένων διέπεται από συγκεκριμένους κανόνες ( πχ. http://en.wikipedia.org/wiki/S_and_Marper_v_United_Kingdom ) και δεν επιτρέπεται η διατήρηση των καταχωρίσεων ισόβια ή αόριστα όπως προτείνεται αλλά για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Επιπλέον αξίζει να αναφέρουμε την ύπαρξη γνωμοδότησης της αρχής προστασίας προσωπικών δεδομένων (15/2001) που αναφέρει μεταξύ άλλων ότι η προληπτική λήψη DNA πρέπει να αποκλειστεί, ότι τα δείγματα πρέπει να καταστρέφονται άμεσα μετά την εξέταση και ότι χρειάζονται ιδιαίτερα μέτρα προστασίας με την εγγύηση συμβουλίου εφετών και όχι απλά εισαγγελέα. Είναι χαρακτηριστικό πως η συγκεκριμένη γνωμοδότηση αγνοείται παραδειγματικά από την αιτιολογική έκθεση της τροπολογίας που κατατέθηκε στη βουλή για το θέμα!

Γενικά συμπεράσματα:
Ακόμα και αν δεχτούμε ότι ένα οποιοδήποτε σύστημα παρακολούθησης ή καταγραφής προσωπικών δεδομένων δουλεύει και είναι αποτελεσματικό (παρόλο που δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να στηρίζει κάτι τέτοιο), κανείς δεν μας εγγυάται ότι η χρήση του εξοπλισμού και των δυνατοτήτων που παρέχουν τέτοια συστήματα θα γίνεται με σοβαρό έλεγχο και δικλείδες ασφαλείας για την προστασία της ιδιωτικότητας και του προσωπικού απορρήτου. Ανεξάρτητα απ’ το τι λέει ο νόμος, ήδη μια βόλτα στο youtube αποδεικνύει ότι πάρα πολλά βίντεο από κάμερες κυκλοφορίας έχουν διαρρεύσει (πχ δείτε μερικά βίντεο που οι “υπεύθυνοι” τα βρήκαν “αστεία” και ανέβασαν στο youtube, http://www.youtube.com/watch?v=wYmzPErRgBQ, http://www.youtube.com/watch?v=6T0AhVngBuU -κανείς δε ρώτησε φυσικά τους μετέχοντες), ενώ μπορούμε να δούμε όλοι με τι σεβασμό στην ιδιωτικότητα δουλεύει η δικαιοσύνη και τα ΜΜΕ σε μια χώρα όπου οι δικογραφίες γίνονται πατσαβούρια και τις παίρνει οποιοσδήποτε δημοσιογράφος χωρίς να του λέει κανείς τίποτα, ονόματα υπόπτων βγαίνουν χύμα στα κανάλια και σπιλώνονται προσωπικότητες. Σχετικά πρόσφατα είδαμε προσωπικές συνομιλίες καταδίκου που δεν έχουν και καμία σχέση με την υπόθεση να αναπαράγονται δημόσια στοκεντρικό δελτίο και να μη λέει κανείς τίποτα ! Είδαμε να παρακολουθούνται μαζικά άτομα άσχετα με την υπόθεση και το προιόν της υποκλοπής να μοιράζεται σαν να ‘ταν κουρελόχαρτο ! Αν ήταν δυνατή η χρήση βάσης DNA, σίγουρα θα είχαν διαρρεύσει και όλα τα γενετικά χαρακτηριστικά στα ΜΜΕ και θα ακούγαμε στις ειδήσεις να μας λένε αν ο Χ καταζητούμενος ή ύποπτος πάσχει από aids πχ, αν είναι υιοθετημένος και άλλα τέτοια ωραία (και μάλιστα αρκεί ένα πλημμέλημα !), η λογική της “κλειδαρότρυπας” καλά κρατεί !

Όσο καλό και αν είναι τεχνικά ένα σύστημα παρακολούθησης και όσο καλές προθέσεις και αν έχουν οι εμπνευστές του, αν το χειρίζονται άνθρωποι και μάλιστα με τέτοιο ιστορικό καταντάει άκρως επικίνδυνο. Δεν είναι τυχαίο που σε άλλες χώρες που εφαρμόζονται τέτοια μέτρα, τον εξοπλισμό χειρίζεται ανεξάρτητη αρχή και όχι η αστυνομία ή κάποιος κρατικός φορέας. Είναι δε πολύ ποιο πιθανό τέτοια μέτρα να χρησιμοποιηθούν εναντίων κάποιου αθώου που δεν γνωρίζει ή δεν υποψιάζεται ότι παρακολουθείται -και άρα δεν έχει λάβει τα μέτρα του-, παρά κάποιον εγκληματία/τρομοκράτη που ξέρει να φυλάγεται. Το είδαμε πολύ έντονα στη χώρα μας με περίπτωση των υποκλοπών όπου παγιδεύτηκε η ίδια η κυβέρνηση καθώς και πολλοί πολίτες και πολιτικά πρόσωπα !

Τελικώς λοιπόν φαίνεται ότι τέτοια μέτρα “προστασίας” το μόνο που καταφέρνουν είναι να φανεί προς τα έξω ότι οι κυβερνώντες έκαναν κάτι για την ασφάλεια των πολιτών και έτσι να δημιουργηθεί τεχνητό αίσθημα ασφάλειας (άκρως επικίνδυνο) για επικοινωνιακούς ή και ψηφοθηρικούς λόγους. Παράλληλα όμως υπάρχουν κι άλλες επιπτώσεις, ο κόσμος πλέον θα ζει σε καθεστώς παρακολούθησης, γεγονός που επηρεάζει την καθημερινότητα και τον τρόπο ζωής μας και σίγουρα δεν προάγει την δημοκρατία και την προσωπική ελευθερία. Ας αναλογιστούμε ότι τα μέτρα που προωθούνται, στη πράξη δε θα παρακολουθούν τρομοκράτες αλλά ανθρώπους που επώνυμα και δημόσια θα σκέφτονται, θα συζητούν, θα προτείνουν ιδέες και δράσεις που θα αντιστρατεύονται την εκάστοτε “κυρίαρχη ιδεολογία”, θα διαφέρουν απ’ το “καθιερωμένο πρότυπο” ή απλά θα “γυαλίσουν” στις αρχές. Θέλουμε αλήθεια μια κοινωνία “μεγάλου αδερφού” όπου θα παρακολουθούμαστε όλοι άκριτα στο όνομα της δημόσιας τάξης ενώ την ίδια στιγμή οι γνωρίζοντες και οι έχοντες τα τεχνικά -και όχι μόνο- μέσα θα μπορούν να κάνουν ότι θέλουν ανενόχλητοι; Ποιος είναι ο εχθρός που πολεμάμε εν τέλει γιατί το μόνο σίγουρο προς το παρόν είναι ποιος είναι το θύμα.