Οι κακοί μικρομεσαίοι Έλληνες επιχειρηματίες
Posted in Personal on May 26th, 2010 by atma – Be the first to commentΗ δημιουργία “αξίας” είναι το βασικότερο στοιχείο ενός επιχειρηματία. Η επιχειρηματικότητα ως στοιχείο προσδιορίζεται από την προδιάθεση του οικονομικού παίκτη να ρισκάρει. Μια ημιτελής προσέγγιση του ορισμού της “επιχειρηματικότητας” ταυτόχρονα και η λιγότερη λανθασμένη. Οι περισσότεροι παίκτες είναι ορθολογικοί, κατά συνέπεια είναι ενάντια στο ρίσκο. Το χαρακτηριστικό αυτό ονομάζεται από τους Ιταλούς οικονομολόγους avversione al rischio (αποστροφή στο ρίσκο), κι αποτελεί τον λόγο που οι περισσότεροι μαθητές του “Α” γίνονται υπάλληλοι μαθητών του “Γ”. Οι μαθητές του “Α” τις περισσότερες φορές υπολογίζουν με ορθολογικό τρόπο το ρίσκο με αποτέλεσμα να προτιμούν το Ελληνικό ρητό “καλιό πέντε και στο χέρι παρά δέκα και καρτέρι”.
Αν κρίνω από την εμπειρία μου, η παραπάνω θεωρεία επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι οι περισσότεροι (αν όχι όλοι) υψηλόβαθμοι φίλοι μου των κορυφαίων σχολών οικονομικών της χώρας δουλεύουν για το δημόσιο, για τράπεζες ή έχουν φύγει στο εξωτερικό. Κανένας δεν έχει ξεκινήσει κάποια ατομική οικονομική δραστηριότητα. Αντιθέτως γνωρίζω πολλούς απόφοιτους λυκείου, οι οποίο δεν έχουν λάβει πανεπιστημιακή εκπαίδευση, οι οποίοι έχουν ξεκινήσει διάφορες δραστηριότητες1.
Η έλλειψη βασικών γνώσεων οικονομικής θεωρίας κάνει την εμφάνιση της αμέσως μόλις η δραστηριότητα μεγαλώσει και οι απαιτήσεις της πλέον δεν καλύπτονται από τον άνθρωπο-ορχίστρα. Εκεί οι περισσότεροι μικρομεσαίοι κάνουν το τραγικό λάθος και στελεχώνουν τις επιχειρήσεις τους με συγγενείς και γνωστούς, με αποτέλεσμα η κρίση τους να αλλοιώνεται σημαντικά από το επίπεδο σχέσης που έχει με τον κάθε υπάλληλο. Η έλλειψη γνώσης, έστω και θεωρητικής, διαχείρισης προσωπικού είναι εμφανής σε όλο το φάσμα των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων της Ελληνικής οικονομίας. Οι περισσότεροι δεν γνωρίζουμε (βάζω και τον εαυτό μου μέσα) τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να γίνει ο έλεγχος των εργασιών που έχουν ανατεθεί σε έναν υπάλληλο της επιχείρησης. Είναι όλα τα “περίπου” και στο “παραλίγο”.
Το ημι-επαγγελματικό επίπεδο της πλειοψηφίας των Ελληνικών επιχειρήσεων, δημιουργεί ένα μολυσμένο περιβάλλον στο οποίο είναι δύσκολο να τηρείς όρους και προϋποθέσεις δυτικών επιχειρήσεων. Όταν το ΤΕΒΕ χάνει τα βιβλιάρια, ο λογιστής ξεχάσει να κολλήσει 3 ένσημα, ο ΟΤΕ δεν έρχεται ποτέ στο προγραμματισμένο ραντεβού να επισκευάσει την τηλεφωνική βλάβη, το κράτος επιβάλει έκτακτες εισφορές και οι τράπεζες έχουν δώσει την δυνατότητα στον κάθε επιχειρηματία να δημιουργεί αξία - μέσω επιταγών που κόβει σε πελάτες - χωρίς πλαφόν με αποτέλεσμα οι εισπράξεις - για τις οποίες έχεις φορολογηθεί - να είναι πλασματικές, διότι οι επιταγές σου δεν έχουν χρήματα την δεδομένη χρονική στιγμή κλπ, κλπ. Το παραπάνω σκηνικό μετατρέπει το εγχείρημα της υγιούς επιχείρησης εν Ελλάδι, έναν άθλο.
Τι φταίει για τα παραπάνω; Έχω την εντύπωση ότι είναι ένας συνδυασμός πραγμάτων: έλλειψη μακροχρόνιου σχεδιασμού2 έλλειψη βασικής οικονομικής εκπαίδευσης, έλλειψη στελέχωσης με άτομα ικανά (κι όχι γνωστά ή αρεστά) σε θέσεις κλειδιά και κακή ψυχολογία η οποία δημιουργείται από όλα τα παραπάνω.
Τους τελευταίους μήνες έχουμε ξεκινήσει μια νέα δραστηριότητα με έναν παιδικό φίλο. Παρά την υπαρκτή οικονομική κρίση και την κάκιστη ψυχολογία της Ελληνική κοινωνίας την δεδομένη χρονική στιγμή, η προσπάθεια μας πάει πάρα πολύ καλά. Στην ουσία έχουμε μετατρέψει την κρίση που περνάει η νυχτερινή ζωή της πόλης και η αναζήτηση ποιοτικής διασκέδασης σε ευκαιρία. Ελπίζω να συνεχίσουμε έτσι και στο μέλλον.
Λόγο της καινούριας δραστηριότητας λοιπόν, έχει τύχη πολλές φορές να έρθω σε επαφή με μικρομεσαίους Έλληνες επιχειρηματίες, που ασχολούνται με πολύ μικρές, ατομικές ή μεσαίες επιχειρήσεις3 τοπικού επιπέδου. Παρότι οι περισσότεροι μας αντιμετωπίζουν θετικά, δυστυχώς υπάρχουν πολλοί άνθρωποι σε θέσεις κλειδιά οι οποίοι αποβλέπουν απλά και μόνο στο άμεσο κέρδος – αρπαχτή – χωρίς να μπουν στην διαδικασία να δημιουργήσουν μια σχέση ή ένα περιβάλλον το οποίο δυνητικά θα τους φέρει περισσότερο κέρδος μακροχρόνια.
Είναι ασύλληπτο αλλά άνθρωποι που κάνουν τζίρους άνω των 500.000 € τον χρόνο, άσχετα με το ποσοστό κέρδους, να αδυνατούν να δουν την δύναμη της “υπεραξίας” που δημιουργούν από τρίτες συνεργασίες.
Με τα σημερινά δεδομένα ένας, επιχειρηματίας με όραμα στόχο και με απώτερο σκοπό την μακροχρόνια επιτυχία, έχοντας σταθερές και διαχρονικές αξίες, είναι απίθανο να αποτύχει ανταγωνιζόμενος, επιχειρηματίες της “αρπαχτής”. Κρίση-ξεκρίση το μόνο που έχουμε να φοβηθούμε είναι ο κακός εαυτός μας…
- Δεν αναφέρομαι απαραίτητα σε εταιρίες με την ευρεία έννοια του όρου. Οι περισσότεροι έχουν ξεκινήσει ατομικές επιχειρήσεις: fast food, πιτσαρίες, βιβλιοπωλεία, καταστήματα ρούχων, κλπ. [↩]
- Δεν είναι ανάγκη να δώσει ο επιχειρηματίας ένα όραμα στην επιχείρηση του, επιπέδου Martin Luther King, αρκεί να έχει ένα σαφές στόχο για ένα προμελετημένο χρονικό διάστημα. [↩]
- Ως μικρές στην Ελλάδα ορίζονται οι επιχειρήσεις που έχουν έως 10 άτομα προσωπικό, κι ως μεσαίες ορίζονται αυτές που έχουν έως 50 άτομα προσωπικό. Στην Ευρώπη τα αντίστοιχα νούμερα είναι 0-50 και 50-250 [↩]



