Convalesco

Πριν από λίγες ημέρες η Goldman Sachs ανακοίνωσε 3,44 $ δισ. κέρδη τριμήνου, 65% παραπάνω σε σχέση με πέρυσι. Πραγματικά αξιοσημείωτο για μια εταιρία που δανείστηκε 10 $ δισ πριν από λίγους μήνες ως κρατική βοήθεια. Χρήματα που άφησε το κράτος να επιστραφούν για να σταματήσει η επιτήρηση τον προηγούμενο μήνα.

Τα bonus που μοιράστηκαν δεν ήταν διόλου ευκαταφρόνητα: 700.000 $ ανά εργαζόμενο, είναι περίπου 14 φορές το μέσω ετήσιο Αμερικανικό εισόδημα. Η εταιρία δηλώνει ότι τα κέρδη προέρχονται από διαμεσολλαβήσεις σε αγοροπωλησίες, διαχείριση μετοχών, συνάλλαγμα και χρηματιστήριο εμπορευμάτων (capital market).

Ήταν στις 15 Σεπτεμβρίου 2008, περίπου έναν χρόνο όταν η μεγαλύτερη αντίπαλος της Goldman Sachs, Lehman Brothers, πτώχευσε. Λίγο πριν πτώχευσε η τρίτη της κατηγορίας, Bear Stearns που αντλούσε το 80% των εσόδων από το χρηματιστήριο εμπορευμάτων. Ο μόνος μεγάλος παίχτης που έμεινε στην “πιάτσα” ήταν η Goldman Sachs, κι έτσι πήρε το μερίδιο των άλλων δύο.

Εντελώς τυχαία λοιπόν, επί Henry Paulson, δύο από τις τρεις μεγαλύτερες τράπεζες επενδύσεων δήλωσαν πτώχευση καθώς τηρήθηκε το δόγμα του ελεύθερου ανταγωνισμού γι αυτές, ενώ για την Goldman Sachs η κυβέρνηση έσπευσε να βοηθήσει, έτσι ώστε να εξυγιάνει τον κολοσσό της Wall Street. Η θέση του Henry Paulson όμως, γεννά πολλές υποψίες ως προς το γιατί επέλεξε να σώσει τις AIG και Goldman Sachs. Κι αν έπρεπε όντως να σωθούν για το καλό της παγκόσμιας οικονομίας γιατί να μην κρατικοποιηθούν τα κομμάτια των δύο εταιριών που ήταν υγιεί και να αφεθούν τα άλλα στην μοίρα τους. Ο Paulson λοιπόν, πρώην υπουργός οικονομικών των ΗΠΑ, υπό την προεδρία G. W. Bush, ήταν ο άνθρωπος κλειδί.

Ο Henry Paulson το 1973 εργάζεται δίπλα στον John Ehrlichman, που αργότερα θα φυλακιστεί για το σκάνδαλο Watergate. Το 1974 μπαίνει στην Goldman Sachs ενώ το 1982 γίνεται συνέταιρος (partner). Διευθύνει όλες τις κινήσεις της GS στην κεντρο-δυτική Αμερική έως ότου γίνεται managing partner στο γραφείο του Σικάγου για την Goldman Sachs.

Σήμερα η περιουσία του υπολογίζεται περί τα 700 εκ. $, τα περισσότερα από τα οποία προήλθαν από την καριέρα του στην Goldman Sachs. Το 2004 ήταν ο διευθύνων σύμβουλος της Goldman Sachs όταν οι γίγαντες της Wall Street ζήτησαν από την κυβέρνηση να καταργήσει το “net capital rule“, το μοναδικό εμπόδιο που είχε απομείνει για τις επενδύσεις εξωφρενικά υψηλού ρίσκου, με ανάλογα εξωφρενικές αποδόσεις.

Το 2008 στην περίοδο της κρίσης η κυβέρνηση των ΗΠΑ υπό τον Henry Paulson άφησε τις δύο μεγαλύτερες αντιπάλους της Goldman Sachs να χρεοκοπήσουν, ενώ έσωσε την AIG με ένα γιγαντιαίο κρατικό δάνειο και την Goldman Sachs. Ο μεγαλύτερος πελάτης της AIG ήταν η ίδια η Goldman Sachs η οποία πήρε τα 12.1 δις $ από τα 80 δις $ κρατικής βοήθειας της AIG. Η απόφαση για την βοήθεια στην AIG πάρθηκε με την συμβολή του Loyd Blankfein, του τρέχων διευθύνων συμβούλου της… Goldman Sachs. Για την διευθέτηση της κρίσης ο Paulson προσέλαβε τον Neel Kashkari, πρώην… Goldman Sachs, ο οποίος αλλάζει την μορφή της Goldman σε “bank holding” έτσι ώστε να μπορέσει να μπει στο κρατικό πρόγραμμα διάσωσης. Αργότερα τον ρόλο του θα αναλάβει ο Gary Gensler, ο οποίος είναι πρώην εταίρος, που αλλού, στην Goldman Sachs. Αλλάζοντας μορφή η Goldman Sachs σε bank holding, αλλάζει και επιτηρητή, τώρα βρίσκεται υπό την FED της οποίας διοικητής είναι ο Stephen Friedman, πρώην διευθύνων σύμβουλος και στέλεχος της Goldman Sachs. Επειδή πέραν των άλλων ο Friedman είχε μετοχές καθώς και διοικητική θέση στην GS κατά την περίοδο της θητείας του στην FED, ειπώθηκε από κάποιους κακόπιστους ότι μπορεί να υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων. Την απόφαση για κάτι τέτοιο, την πήρε ο Tymothy Geithner ο σημερινός Υπουργός οικονομίας των ΗΠΑ παρακαλώ, δίνοντας έναν χρόνο όριο στον Friedman να ξεκαθαρίσει την θέση του. Στο μεταξύ ο Friedman, όχι μόνο κρατάει τις μετοχές του στην GS αλλά αγοράζει άλλες 52.000 μετοχές της Goldman Sachs και βγάζει στο περίπου 3 εκ $ κέρδος.

Αν ψάξει κανείς την κυβέρνηση των ΗΠΑ, θα βρει σχεδόν σε όλες τις θέσεις κλειδιά, στελέχη με παρόμοια καριέρα με αυτήν του Henry Paulson, κι όλοι τους με θητεία στην Goldman Sachs. Θα έλεγε κανείς πως ο επενδυτικός κολοσσός ελέγχει σε μεγάλο ποσοστό την πολιτική των ΗΠΑ. Φυσικά αυτό δεν είναι κάτι καινούριο, από τις ημέρες του Clinton αν όχι πριν υπάρχουν υπόνοιες για την σχέση των του επενδυτικού οίκου με την κυβέρνηση των ΗΠΑ.

Με όλα τα παραπάνω λίγη σχέση έχει ο φιλελευθερισμός και το “δόγμα” της οικονομίας των ΗΠΑ. Δυστυχώς ο  Barrack Obama αν κι έχει μια έξοχη θητεία σε ότι αφορά την εξωτερική πολιτική, δεν έχει δείξει την παραμικρή δύναμη να αλλάξει το μείζον πρόβλημα στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Την διαφθορά, σε ένα ανεξέλεγκτο οικονομικό σύστημα που καταστρέφει την χώρα του και δημιουργεί ανισότητες άνευ προηγουμένου.

Τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ελλάδα, είναι απίθανο να περιμένεις από αυτόν που δημιούργησε το πρόβλημα να το λύσει. Οπότε, όσο έχουμε κυβερνήσεις των ΗΠΑ υπό την επήρεια της GS είναι απίθανο να αλλάξουν τα πράγματα.

Άρθρo για το συγκεκριμένο θέμα έχει γράψει κι ο νομπελίστας οικονομολόγος Paul Krugman, μπορείτε να το διαβάσετε στο blog του, στους  New York Times.

UPDATE 23-10-2009. Κάποιες ανατριχιαστικές λεπτομέρειες εδώ.